Pierres Vives

Pierres Vives

De Brits-Iraakse architect Zaha Hadid, de eerste vrouw die in 2004 de prestigieuze Pritzker Architecture Prize won, houdt van complexiteit, getuige haar sublieme creatie ‘Pierres Vives’ (Levende Stenen) in Montpellier. Dit imposante, 200 meter lange en 25 meter hoge schip annex gebouw, dat door de gewelfde gevels het decor zou kunnen vormen voor een science fiction-film, biedt onderdak aan de archieven, een mediabibliotheek en kantoren van ‘Hérault Sport’, de sportbond in het departement Hérault.

‘Pierres Vives’ staat in het hartje van de gelijknamige nieuwbouwwijk ten noordwesten van de stad Montpellier in het Zuid-Franse departement Hérault, als een architecturaal uithangbord voor de regio. ‘De drie onderdelen van het project zijn samengebracht in een vorm die doet denken aan een horizontale boomstronk. De uit de stronk stekende takken bieden toegang tot verschillende gebieden van het monolithische in glas gevatte gebouw,’ legt projectarchitect Stephane Hof uit. Deze omgevallen ‘boom van kennis’ is een bouwkundige krachttoer, zoals blijkt uit de imposante afmetingen en de spectaculaire gevels bestaande uit meer dan duizend betonnen prefab-modules die de vloeiende beweging van de kolombalkenstructuur volgen. Tussen deze vernuftig vormgegeven elementen, geassembleerd als een 3D-puzzle, bevindt zich een met Reynaers CW 70-aluminum profielen uitgerust vliesgevelsysteem, een beproefde oplossing gebaseerd op het bestaande CW 50-systeem. Het ontwikkelen van de gevels bezorgde de ontwerpers de nodige hoofdbrekens doordat de diverse complex vormgegeven betonschalen de assemblagemogelijkheden beperkten. Stephane Hof: ‘Het interessante aan deze oplossing is dat we door standaardprofielen te buigen een specifieke oplossing hebben gecreëerd die het gewelfde beton en het glas feitelijk met elkaar verbindt.’

 

Deze spectaculaire monoliet van beton en glas, een kruising tussen een ‘administratief zeeschip’ en een ‘citadel van kennis’, ontleent zijn naam aan een citaat van de humanistische Franse schrijver Rabelais, ‘Ik bouw alleen levende stenen – mensen’, en is dan ook gebaseerd op de boom van kennis. De onderste bouwlaag, waarin de departementale archieven (9500 m2) zijn ondergebracht, bestaat uit 60 km dossiers opgeslagen in betonnen silo’s met een gecontroleerde luchtvochtigheid en temperatuur, vormt het degelijke fundament van de stronk. Daarboven bevindt zich de bibliotheek (2900 m2), ontworpen als een lichtere en meer opengewerkte structuur die plaats biedt aan 300.000 boeken; de bovenste laag, waar de sportbond en diens kantoren zijn gehuisvest (860 m2), vertegenwoordigt de takken en bladeren. De drie lagen delen diverse functies in het hart van het gebouw, zoals een amfitheater met 200 plaatsen, expositiezalen, vergaderruimten, multimediaruimten, administratiekantoren, maar ook de receptie en de hoofdingang met overkragend dak.

Geribd glas en gewelfde oppervlakken geven de buitenkant van het gebouw een dynamisch aanzien

Het gangpad

Printed circuit boards

Specifieke technische vaardigheden en tot op de millimeter nauwkeurige indeling waren vereist om deze gevels, die gemaakt lijken van elastiek, tot stand te brengen. Ze doen denken aan de complexe spiralen van PCB’s, die contrasteren met het lichte en flexibele aanzien van de betonnen elementen. De gevels op het noorden (de basis van de omgevallen boom), oosten en westen (de boomstronk) bestaan uit diverse verticale vlakken, terwijl de andere gevels een hellingshoek van 36 graden hebben; een uitdaging voor Reynaers, die de aluminium gevels voor de glazen wanden leverde (met uitzondering van de zonwering). De buitenkant van het gebouw wordt gekenmerkt door geribd glas en oppervlakken die het idee van beweging volgen en accentueren. Deze gevels met verticale stijlen en horizontale rails zijn voorzien van een verborgen bevestigingssysteem voor de beglazing dat door Reynaers speciaal voor dit project werd aangepast. De golvende belijning van de gevels vormde een extra uitdaging, waardoor de vliesgevelcomponenten moesten worden gekalanderd. Architect Hof: ‘Het buigen van de profielen in verticale richting was vrij eenvoudig, maar de gewelfde gevelpanelen waren een hele uitdaging voor de Italiaanse aannemer, die echter vol enthousiasme zijn steentje bijdroeg om tot deze oplossing te komen. Sommige welvingen in de gevel zijn met de hand gemaakt.’

 

Door ruime vertrekken met een weids uitzicht te ontwerpen, heeft Zaha Hadid de stad Montpellier een nieuw architecturaal visitekaartje bezorgd dat de grenzen van het bouwtechnisch haalbare wederom verlegt om ruimtelijke uitdagingen het hoofd te bieden. Het gebouw is nu klaar voor gebruik, en daarmee is ook de inauguratie van deze nieuwe wijk ‘Pierres Vives’ een feit, waar woningen, winkels en openbare plantsoenen binnen afzienbare tijd het straatbeeld zullen bepalen.

Vertical section CW 70 inclined transom

Projectoplossing

Systemen: CW 70 projectoplossing gebaseerd op CW 50-SC

Beschrijving

  • Reynaers CW 70 projectoplossing gebasseerd op CW 50
  • Zichtbare breedte van 70 mm was vereist uit esthetisch oogpunt
  • Uitzetzakramen met structurele beglazing: 180 kg
  • Maximaal glasgewicht: 350 kg
  • Maximaal glasgewicht met extra glassteunen: 800 kg
  • Maximale glasdikte: 45 mm
  • Inbouwdiepte (diepte van stijl- en regelprofielen): 200 mm
  • Inbouwdiepte (diepte van regelprofiel): 420 mm
  • Dakoplossing met positief en negatieve hoeken, regelprofiel op maat en speciale glassteun

Cijfers

Oppervlakte gebouw: 27,069 m²
Land: 96,032 m²
Archieven: 9,500 m² 
Bibliotheek: 2,900 m² 
Kantoren sportbond: 860 m² 
Prefab beton: 2,600 m³ 
Beton: 24,400 m³ 
Ramen: 2800 ton 
Gevel (alu en glas): 8,000 m² 
Gevel (beton): 8,500 m²

 

Verticale doorsnede CW 70, hellend regelprofiel
Constructeur: 
TOSONI LINO S.P.A.
Architecten: 
Locatie: 
Montpellier, France View on map
Fotograaf: 
Hélène Binet
Andere partners: 
Department de l'Herault (General contractors)
Gebruikte Reynaers-systemen: